Έμφυτες ικανότητες των βρεφών και πολιτισμικές επιρροές στην ανάπτυξή τους.

Τα νεογνά έρχονται στο κόσμο μας με πολλά αντανακλαστικά κίνησης, τα οποία είναι αυτόματες συμπεριφορές, μείζονος σημασίας για την επιβίωση. Τα βρέφη στρέφουν το κεφάλι τους προς το μέρος που θα δεχτούν ένα άγγιγμα στο μάγουλο ή στην άκρη του στόματος και αναζητούν κάτι να θηλάσουν, ένα αρχέγονο χαρακτηριστικό που τα ωθεί να βρουν το στήθος της μητέρας ή τη θηλή του μπουκαλιού.

Τα περισσότερα από αυτά τα χαρακτηριστικά, στο πέρασμα των χρόνων εξαφανίζονται. Παραμένει ωστόσο, το φτέρνισμα, το ανοιγοκλείσιμο των ματιών και το αντανακλαστικό της επιγονατίδας.

Πηγή εικόνας: pexels.com

Τα βρέφη επίσης έχουν εγγενείς ικανότητες αντίληψης. Μπορούν να δουν, να μυρίσουν, να γευτούν, να αγγίξουν (π.χ. τρώνε μπανάνες αλλά όχι χαλασμένα αυγά) (Steiner, 1973). Tα νεογέννητα μπορούν να ξεχωρίσουν τις αντιθέσεις, τις σκιές και τις άκρες. Αξιοσημείωτο θεωρείται το γεγονός ότι είναι γεννιούνται με τη βασική αίσθηση του αριθμού, γνωρίζουν δηλαδή ότι 4 πράγματα είναι περισσότερα από τρία) (Izarbetal,2009).

Αξίζει να σημειωθεί ότι για τα βρέφη η εμπειρία διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο για την σωστή ανάπτυξη του εγκεφάλου, την έκφραση των γονιδίων καθώς και τη διαμόρφωση του νου. Κάτω από αυτό το πρίσμα, τα βρέφη που δε τα αγγίζουν αρκετά οι φροντιστές του (μητέρα ή κάποιο άλλο άτομο που έχει αναλάβει το ρόλο του φροντιστή), αναπτύσσονται πιο αργά και αυτό έχει συνέπειες στην αυξητική τους ορμόνη σε σχέση με τα βρέφη που τα αγγίζουν. Επίσης είναι πιθανό τα συγκεκριμένα βρέφη, μεγαλώνοντας να εμφανίσουν υψηλότερα επίπεδα στρες, πιθανά συμπτώματα κατάθλιψης καθώς επίσης και χαμηλότερες γνωστικές επιδόσεις (Diamond & Amso, 2008. Field, 2009).

Σε γενικά πλαίσια τα βρέφη ακολουθούν την ίδια πορεία ανάπτυξης με κάποιες εξαιρέσεις που οφείλονται σε πολιτισμικά έθιμα. Με βάση αυτά, υπάρχουν διαφορές σε κάποιους πολιτισμούς στο τρόπο με τον οποίο ο φροντιστής κρατά, αγγίζει, τρέφει και μιλά στο βρέφος του (Rogoff, 2003). Από την μια πλευρά, Στις Η.Π.Α., στον Καναδά και σχεδόν σε όλη την Ευρώπη τα βρέφη κοιμούνται χωρίς διακοπή για 8 ώρες στην ηλικία των 4-5 μηνών. Αυτό το ορόσημο μάλιστα θεωρείται σημάδι νευρολογικής ωριμότητας, παρόλο που τα βρέφη κλαίνε στην αρχή όταν οι γονείς τα βάζουν στη κούνια και φεύγουν από το δωμάτιο.

Από την άλλη πάλι στους Ιταλούς που μένουν στις αγροτικές περιοχές, τους Ινδούς Rajput και τους Ινδιάνους Maya σπάνια συμβαίνει κάτι τέτοιο την νύχτα καθώς το βρέφος κοιμάται με τη μητέρα του τα πρώτα χρόνια της ζωής, ξυπνώντας και θηλάζοντας κάθε τρεις ώρες. Αυτό συμβαίνει καθώς στους συγκεκριμένους πολιτισμούς η μητέρα θεωρεί ότι είναι σημαντικό να κοιμάται μαζί με το βρέφος ώστε να αναπτύξει ισχυρό συναισθηματικό δεσμό. Αντίθετα πάλι γονείς που ζουν στη Βόρεια Αμερική και τη Γερμανία, προάγουν την ανεξαρτησία του παιδιού το συντομότερο δυνατό (Super & Harkness, 2013).

Το παραπάνω άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα. Δεν υπαγορεύει κάποιον αποκλειστικό τρόπο για την αντιμετώπιση ενός θέματος υγείας και δεν αποκλείει άλλους αποδεκτούς τρόπους θεραπείας.

Ο επιστήμονας υγείας που σας παρακολουθεί είναι η καλύτερη πηγή πληροφοριών για τις ερωτήσεις και τις ανησυχίες που σχετίζονται με το ιατρικό σας πρόβλημα.

---

Πηγές:

• Ψυχολογία, CaroleWade, CarolTravis, Eκδόσεις Τζιόλα, 12η έκδοση.