Πως αρχίζει ο τοκετός;

Τι είναι ο τοκετός;

Είναι η διαδικασία και ο χρόνος που χρειάζεται για να γεννηθεί το έμβρυο και ο πλακούντας, από τα γεννητικά όργανα της γυναίκας, στο τέλος της εγκυμοσύνης.

Πως μπορεί να ξεκινήσει ο τοκετός;

Είναι βέβαιο, ότι δεν μπορεί να δοθεί συγκεκριμένη απάντηση. Με το πέρασμα των ημερών και ενώ η ημερομηνία για τη γέννηση του παιδιού θα πλησιάζει, θα υπάρξουν κάποια σημάδια προειδοποίησης για το ξεκίνημα του τοκετού. Τα σημάδια αυτά είναι τα εξής:

• Η αιματηρή βλέννη.

• Οι συστολές της μήτρας.

• Το σπάσιμο των νερών.

Ο τοκετός χωρίζεται σε αληθή και ψευδή τοκετό.

Πώς θα τα ξεχωρίσετε;

Ψευδής τοκετός:

Προηγείται του πραγματικού τοκετού. Δεν καταλήγει στη γέννηση του παιδιού. Χαρακτηριστικό σημείο του ψευδούς τοκετού είναι οι άτακτες συστολές της μήτρας, οι οποίες δεν διαρκούν πολύ και γίνονται αισθητές στο κάτω μέρος της κοιλιάς και κοντά στις βουβωνικές χώρες. Αν λοιπόν, αυτές οι μικροσυστολές, (προπαρασκευαστικές ή Braxton-Hicks) που θα αισθανθείτε παραμένουν ακανόνιστες, δεν αυξηθούν σε διάρκεια και δεν ρυθμιστούν σε ένταση, υπάρχει μεγάλη πιθανότητα να σταματήσουν και να εξαφανιστούν, όπως ήρθαν. Αυτό σημαίνει ότι ο τοκετός θα ξεκινήσει μετά από μερικές ημέρες ή και μερικές εβδομάδες.

Πάντως, θα πρέπει να γνωρίζετε ότι η εμφάνιση αυτών των συστολών στο τέλος της εγκυμοσύνης που λανθασμένα θα σας κάνουν να πιστέψετε ότι ο τοκετός έχει ξεκινήσει, έχουν κάποια ιδιαίτερη σκοπιμότητα, που συμβάλλει αναμφίβολα στην εξέλιξη του πραγματικού τοκετού. Αυτές οι συστολές είναι εκείνες που θα προετοιμάσουν τον τράχηλο, θα εξαλείψουν και θα διαστείλλουν το εσωτερικό στόμιό του και θα κατευθύνουν τη θέση, τη στάση και την προβολή του εμβρύου στη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Για το λόγο αυτό, αυτές οι συστολές της μήτρας λέγονται προπαρασκευαστικές. Προετοιμάζουν, δηλαδή, τη μήτρα για τον τοκετό που θα έρθει.

Πραγματικός τοκετός:

• Η αιματηρή βλέννη. Ένα σημάδι που υποδηλώνει ότι η ώρα του

τοκετού είναι κοντά είναι η εμφάνιση βλέννης, που περιέχει και ίχνη αίματος. Είναι το λεγόμενο «τραχηλικό βύσμα». Πρόκειται για ένα βλεννώδες κάλυμμα που φράζει το στόμιο του τραχήλου σαν πώμα, σε όλη τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, για να προστατεύσει τη μήτρα και το έμβρυο από τα μικρόβια και συνεπώς από τις μολύνσεις. Με την έναρξη της διαστολής του τραχήλου, η παχύρρευστη αυτή βλέννη, πέφτει. Η βλέννη αυτή είναι αιματηρή, γιατί σε εκείνο το σημείο του τραχήλου κάποια τριχοειδή αγγεία σπάνε και αιμορραγούν. Θα πρέπει βέβαια, να σημειωθεί ότι αν έχει προηγηθεί κολπική εξέταση, από το γιατρό ή τη μαία 1-2 24ώρα πριν την εμφάνιση της αιματηρής βλέννης, τότε πιθανόν, αυτή να οφείλεται στην εξέταση και όχι στο γεγονός ότι ο τοκετός πλησιάζει. Αν λοιπόν, δείτε αυτή τη βλέννη, σημαίνει ότι επίκειται τοκετός σε λίγες ώρες. Δεν χρειάζεται να ξεκινήσετε για το μαιευτήριο, αλλά όπως και να έχουν τα πράγματα, πρέπει να ενημερωθεί ο γιατρός ή μαία σας.

• Οι συστολές της μήτρας. Χαρακτηριστικό σημείο του πραγματικού τοκετού είναι οι συστολές της μήτρας. Οι συστολές είναι οι συσπάσεις των μυϊκών ινών της μήτρας, που γίνονται ρυθμικές, με αυξανόμενη ένταση και διάρκεια (στο α΄ στάδιο του τοκετού διαρκούν 30-40 sec, ενώ στο β΄ στάδιο, περίπου 45 sec), που εμφανίζονται σε σταθερά χρονικά μεσοδιαστήματα, τα οποία γίνονται όλο και μικρότερα, ενώ η ένταση των συστολών, όλο και αυξάνεται. Αυτό συμβαίνει γιατί στο τέλος της εγκυμοσύνης μεταβάλλονται τα επίπεδα των ορμονών στο σώμα της γυναίκας (τα επίπεδα της προγεστερόνης σε σχέση με τα επίπεδα των οιστρογόνων), παράγονται προσταγλανδίνες και ωκυτοκίνη (οι ορμόνες που κάνουν τη μήτρα να συστέλλεται) και γιατί η διάταση της ίδιας της μήτρας (το αυξημένο της μέγεθος) την κάνει να αρχίσει να συστέλλεται. Θα αισθανθείτε τον πόνο, αρχικά, στο πίσω μέρος του σώματός σας (στη μέση) που τείνει να μεταφέρεται προς τα εμπρός (δηλαδή στην κοιλιά σας). Οι συστολές έχουν σαν αποτέλεσμα την εξάλειψη και τη διαστολή του τραχήλου της μήτρας και την κάθοδο της προβάλλουσας μοίρας του εμβρύου. Όταν καταλάβετε ότι οι συστολές αυτές απέκτησαν ρυθμικότητα, τότε πρέπει να ενημερώσετε το γιατρό ή τη μαία σας. Τα στοιχεία του πίνακα που ακολουθεί, σας βοηθούν να καταλάβετε πότε έχετε πραγματικό και πότε ψευδή τοκετό.

	Πραγματικός τοκετός	Ψευδής τοκετός
Διάρκεια συστολών	Προοδευτικά αυξανόμενη	Ακανόνιστη
Ένταση συστολών	Σταδιακή αύξηση έντασης	Ασθενής ένταση χωρίς αύξηση
Ρυθμικότητα	Προοδευτικά το μεσοδιάστημα μεταξύ των συσπάσεων μειώνεται	Ακανόνιστη
Θέση συστολών	Γίνονται αισθητές στη μέση και μετακινούνται προς τα εμπρός και πάνω	Γίνονται αισθητές στην κοιλιακή χώρα
Αλλαγή ανάλογα με την κίνηση	Οι συστολές συνεχίζονται παρά την κίνηση ή την ξεκούραση	Οι συστολές σταματούν όταν η έγκυος αλλάξει θέση ή μετακινηθεί

• Το σπάσιμο των νερών - Η ρήξη του θυλακίου. Θυλάκιο ονομάζουμε το τμήμα του αμνιακού σάκου, που περιέχει αμνιακό υγρό και βρίσκεται μεταξύ της κεφαλής του εμβρύου και του τραχηλικού στομίου. Το αμνιακό υγρό αποτελείται από ούρα του εμβρύου, κύτταρα και τρίχες. Το θυλάκιο πιέζει το τραχηλικό στόμιο μαλακά και το βοηθάει να ανοίξει γλυκά και ομοιόμορφα και όχι σκληρά και οδυνηρά. Ο αμνιακός σάκος είναι ένα μπαλόνι γεμάτο νερό, που περιβάλλει το έμβρυο, και έτσι, το θυλάκιο προστατεύει το έμβρυο και από τον κίνδυνο της μόλυνσης. Η ρήξη μπορεί να συμβεί οποιαδήποτε στιγμή της ημέρας, ακόμη και στον ύπνο, και χωρίς να έχει προηγηθεί κάποιο άλλο σύμπτωμα. Θα νιώσετε να ρέει από τον κόλπο σας, είτε συνεχώς, είτε λίγο-λίγο, ένα αραιό υγρό, χωρίς ίχνη αίματος. Αυτό είναι το αμνιακό υγρό που υπάρχει μέσα στο σάκο όπου βρίσκεται το παιδί. Όταν αντιληφθείτε τη ρήξη του θυλακίου, θα πρέπει να ελέγξετε την ποσότητα, τη μυρωδιά και το χρώμα των υγρών, γιατί αυτό αποτελεί σημαντική πληροφορία για την κατάσταση του εμβρύου μέσα στη μήτρα σας. Πολλές έγκυες μπερδεύουν το αμνιακό υγρό με τα ούρα. Αυτό συμβαίνει γιατί, στο τέλος της εγκυμοσύνης, το κεφάλι του μωρού πιέζει την ουροδόχο κύστη της γυναίκας, με αποτέλεσμα να έχει μια σχετική ακράτεια ούρων. Δεν είναι δύσκολο να τα ξεχωρίσετε. Ενώ το αμνιακό υγρό τρέχει ασταμάτητα, τα ούρα κάποια στιγμή σταματούν. Μπορείτε να τα συγκρατήσετε. Επίσης, το χρώμα του αμνιακού υγρού είναι υπόλευκο και διαφανές, ενώ των ούρων είναι κιτρινωπό και έχει τη χαρακτηριστική οσμή. Ένα τεστ που θα σας βοηθήσει να καταλάβετε τη διαφορά είναι η χρήση μιας λεπτής σερβιέτας. Όταν πρόκειται για ρήξη θυλακίου, κάθε φορά που θα αλλάζετε σερβιέτα, θα είναι συνεχώς βρεγμένη, ενώ όταν πρόκειται για ούρα θα είναι στεγνή. Σε κάθε περίπτωση ειδοποιήστε το γιατρό ή τη μαία σας. Μερικές φορές, και όταν η γυναίκα διανύει το πρώτο στάδιο του τοκετού και είναι μέσα στο μαιευτήριο, τότε ο γιατρός μπορεί να χρειαστεί να κάνει τεχνητή ρήξη θυλακίου, για να τη βοηθήσει και να συντομεύσει το χρόνο του τοκετού, καθώς, το αμνιακό υγρό περιέχει προσταγλανδίνες, μια ορμόνη που βοηθάει στην εξέλιξη του τοκετού.

Τα σημάδια έναρξης του τοκετού μπορεί να εμφανιστούν είτε ξεχωριστά, είτε σε συνδυασμό.

Το παραπάνω άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα. Δεν υπαγορεύει κάποιον αποκλειστικό τρόπο για την αντιμετώπιση ενός θέματος υγείας και δεν αποκλείει άλλους αποδεκτούς τρόπους θεραπείας.

Ο επιστήμονας υγείας που σας παρακολουθεί είναι η καλύτερη πηγή πληροφοριών για τις ερωτήσεις και τις ανησυχίες που σχετίζονται με το ιατρικό σας πρόβλημα.

---

Φωτογραφία από @shanayrocker via @shebirths