Άντληση μητρικού γάλακτος (Μηχανικά ή με το χέρι)

Άντληση μητρικού γάλακτος είναι ο τρόπος συλλογής του από τη μητέρα μέσω έκθλιψης με το χέρι ή με θήλαστρο.

Παραγωγή γάλακτος - Ποιος είναι ο ρόλος του αντανακλαστικού έκλυσης της ωκυτοκίνης;

Το αντανακλαστικό αυτό συμβάλλει ουσιαστικά στην εγκατάσταση και διατήρηση της γαλουχίας. Ο θηλασμός ή η διέγερση των μαστών με έκθλιψη ή άντληση διεγείρει την έκκριση ορμονών που ενισχύουν περαιτέρω την παραγωγή γάλακτος.

Γιατί η άντληση γάλακτος είναι χρήσιμη;

• Για την αντιμετώπιση υπερπαραγωγής ή μειωμένης παραγωγής γάλακτος ή προβλημάτων μαστού (π.χ. υπερφόρτωση).

• Για την θρέψη του νεογνού που δεν μπορεί να θηλάσει από την μητέρα του (π.χ. πρόωρου, χαμηλού βάρους γέννησης, νεογνό που νοσεί).

• Για την διατήρηση της γαλουχίας και για την δημιουργία αποθήκης γάλακτος όταν η μητέρα επιστρέψει στις εργασία και στις υποχρεώσεις της.

Πότε να ξεκινήσετε την άντληση του γάλακτος;

• Η άντληση πρέπει να ξεκινήσει το νωρίτερα δυνατό μετά την γέννηση.

• Σε περιπτώσεις που το νεογνό δεν κερδίζει βάρος ή όταν το νεογνό παρουσιάζει ενδείξεις ότι δεν χορταίνει, η έκθλιψη/άντληση γίνεται μετά την ολοκλήρωση του θηλασμού για τη διατήρηση και βαθμιαία αύξηση της παραγωγής του γάλακτος.

• Στους υπερφορτωμένους μαστούς η έκθλιψη/άντληση γίνεται πριν από την τοποθέτηση του νεογνού στο μαστό.

Πως θα αντλήσετε το γάλα σας με το χέρι;

Η έκθλιψη με το χέρι είναι ο πιο φυσικός τρόπος άντλησης μητρικού γάλακτος και μπορεί να γίνεται οπουδήποτε και οποιαδήποτε στιγμή, με την προϋπόθεση να τηρούνται οι κανόνες υγιεινής και να υπάρχει αποστειρωμένο δοχείο συλλογής.

Διαδικασία:

• Πλένετε καλά τα χέρια σας πριν από κάθε άντληση. Φροντίστε τα νύχια των χεριών να είναι κομμένα και περιποιηθείτε την περιοχή της θηλής μόνο με καθαρό νερό.

• Καθίστε αναπαυτικά και φέρτε το δοχείο συλλογής κοντά στο μαστό σας.

• Τοποθετήστε τον αντίχειρα και τον δείκτη στα εξωτερικά όρια της θηλέας άλω, ώστε τα δάχτυλα να σχηματίζουν το γράμμα C και οι άκρες των δακτύλων να είναι στην 6η και 12η ώρα. Υπολογίστε 2,5 με 3 εκατοστά από τη θηλή, εντοπίζοντας με τον τρόπο αυτό τον γαλακτοφόρο πόρο.

• Πιέστε τον αντίχειρα και τον δείκτη ελαφρά και σύντομα προς το θωρακικό τοίχωμα.

• Συμπιέστε τον γαλακτοφόρο πόρο ανάμεσα στα δάχτυλά σας και έπειτα χαλαρώστε την πίεση.

• Επαναλάβετε ρυθμικά.

• Αλλάξτε τη θέση του αντίχειρα και των δαχτύλων έτσι ώστε να πιέσετε και τις άλλες δεξαμενές γάλακτος.

Πως θα αντλήσετε το γάλα σας μηχανικά με την χρήση αντλίας;

Το θήλαστρο (χειροκίνητο/ηλεκτρικό μονής ή διπλής άντλησης) αποτελεί ενδεδειγμένη επιλογή στις περιπτώσεις αποτυχίας ή αδυναμίας άντλησης με το χέρι. Κατά τη χρήση του θήλαστρου το μηχάνημα πρέπει να είναι καθαρό και το δοχείο συλλογής γάλακτος αποστειρωμένο.

Εξοπλισμός:

Γυάλινα μπιμπερό, σακουλάκια αποθήκευσης μητρικού γάλακτος, χειροκίνητο ή ηλεκτρικό θήλαστρο, αυτοκόλλητες ετικέτες για αναγραφή ημερομηνίας και ώρας συλλογής γάλακτος.

Διαδικασία:

• Για 1-2 λεπτά πριν την έναρξη της άντλησης προτείνετε ελαφρό μασάζ στους μαστούς με ένα ζεστό ύφασμα, ζεστές κομπρέσες ή ακόμα και απλώς ζεστά χέρια ή και ένα ζεστό ντους.

• Χρησιμοποιήστε το κατάλληλο μέγεθος χοάνης στην αντλία ώστε να σας εξασφαλίζει καλή εφαρμογή χωρίς να τραυματίζεται το στήθος.

• Η θηλή πρέπει να βρίσκεται στο κέντρο του στομίου του θηλάστρου και το στόμιο να εφάπτεται καλά στο στήθος.

• Χρησιμοποιείστε στην αντλία την πίεση που σας εξασφαλίζει ροή γάλακτος χωρίς όμως να σας κάνει να πονάτε ή ακόμα και να δυσφορείτε.

• Κάθε άντληση διαρκεί 10-15 λεπτά από το κάθε στήθος.

• Μετά το τέλος τοποθετείστε το γάλα στο ψυγείο ή στην κατάψυξη με την ημερομηνία και την ώρα άντλησης.

Προσοχή!

• Μην πιέζετε το στήθος σας, μπορεί να προκληθεί μώλωπας.

• Μην τραβάτε έξω την θηλή και το στήθος σας, γιατί αυτό μπορεί να τραυματίσει τους ιστούς.

• Οι κινήσεις σας δεν πρέπει να σας προκαλούν πόνο. Εάν πονάτε, κάτι κάνετε λάθος.

Πόση ποσότητα γάλακτος συγκεντρώνετε;

Είναι δυνατό τις πρώτες φορές της έκθλιψης να μην υπάρχει καθόλου ροή γάλακτος. Κλειδί της επιτυχίας είναι η επανάληψη της τεχνικής άντλησης.

Τις πρώτες μέρες μετά τον τοκετό, η παραγωγή κυμαίνεται από μερικές σταγόνες έως και λίγα ml από πύαρ (πρωτόγαλα) σε κάθε άντληση.

Περί την 4η-5η ημέρα και, καθώς το πρωτόγαλα εξελίσσεται σε ώριμο γάλα, η ποσότητα αυξάνεται στα περίπου 50-70 ml σε κάθε άντληση.

Γύρω στις 2 εβδομάδες πιθανότητα η παραγωγή σας να φτάσει στα 600-800 ml και αν είστε μητέρα διδύμων περίπου 1000 ml το 24ωρο.

Πόσο διαρκεί η άντληση;

Η όλη διαδικασία θα πρέπει να διαρκεί 20-30 λεπτά περίπου.

Για τις περισσότερες μητέρες προτείνετε άντληση το λιγότερο 8 φορές το 24ωρο με τουλάχιστον μία άντληση τη νύχτα.

Για τις μητέρες διδύμων συνιστάται η άντληση τουλάχιστον 10 φορές το24ωρο με τουλάχιστον μία άντληση τη νύχτα.

Αν χρησιμοποιείτε θήλαστρο διπλής άντλησης ο χρόνος θα πρέπει να είναι λιγότερος, περίπου 15 λεπτά.

Σημαντικό είναι η άντληση να συμβαίνει μέχρι να επιβραδυνθεί η ροή του γάλακτος. Επαναλάβετε όλη την διαδικασία σε κάθε στήθος μία ή δύο φορές ακόμα μέχρι να μειωθεί η ροή.

Το παραπάνω άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα. Δεν υπαγορεύει κάποιον αποκλειστικό τρόπο για την αντιμετώπιση ενός θέματος υγείας και δεν αποκλείει άλλους αποδεκτούς τρόπους θεραπείας.

Ο επιστήμονας υγείας που σας παρακολουθεί είναι η καλύτερη πηγή πληροφοριών για τις ερωτήσεις και τις ανησυχίες που σχετίζονται με το ιατρικό σας πρόβλημα.

---

Φωτογραφίες από @fleur.woolcott, @aeroflow_breastpumps