Εγκυμοσύνη και διατροφή: Τι προτείνεται να τρώει και τι να αποφεύγει μια έγκυος;

Η εγκυμοσύνη είναι μια σημαντική αλλά και κρίσιμη περίοδος για την ζωή μιας γυναίκας. Σημαντικό ρόλο για μια ευχάριστη και ασφαλή κύηση, παίζει η διατροφή που ακολουθεί. Εφόσον αυτή επηρεάζει την ίδια αλλά και το έμβρυο, επιβάλλεται να είναι ποιοτική, θρεπτική και επιλεκτική.

Η διατροφή μιας μέλλουσας μητέρας συνίσταται να περιλαμβάνει την καθημερινή κατανάλωση 5 διαφορετικών ομάδων τροφίμων, με σκοπό την πρόσληψη όλων των θρεπτικών συστατικών που είναι αναγκαία για την ίδια αλλά και το μωρό της.

Φρούτα και λαχανικά: Προτείνεται η κατανάλωση τουλάχιστον 5 μερίδων ημερησίως. Έπειτα από πολύ καλό πλύσιμο, επιτρέπονται σε οποιαδήποτε μορφή, όπως φρέσκα, κατεψυγμένα, αποξηραμένα, κονσερβοποιημένα, πολτοποιημένα είτε στημένα. Αξίζει να αναφέρουμε πως τα φρούτα και τα λαχανικά βοηθούν ιδιαίτερα στην πέψη και στην δυσκοιλιότητα που αντιμετωπίζουν πολλές γυναίκες κατά την εγκυμοσύνη.

Αμυλούχες τροφές: Αυτή η ομάδα τροφίμων δίνει ενέργεια και δημιουργεί αίσθημα πλήρωσης στομάχου. Αντί των λευκών και επεξεργασμένων τροφών, συστήνονται τρόφιμα ολικής άλεσης ή τρόφιμα με περισσότερες φυτικές ίνες. Διεθνείς οργανισμοί υγείας προτείνουν το 1/3 του γεύματος κάθε εγκύου να αποτελείται από υδατάνθρακες.

Πρωτεΐνη: Θα την βρούμε σε τρόφιμα όπως φασόλια, και γενικά όσπρια, πουλερικά, αυγά, κρέας, ψάρια, αμύγδαλα κα. Επιλέξτε άπαχο κρέας, αποφύγετε το δέρμα των πουλερικών καθώς και το συκώτι. Συστήνεται η κατανάλωση ψαριού δύο φορές εβδομαδιαίος, ενώ ταυτόχρονα θα πρέπει να μην προτιμούνται τα μεγάλα ψάρια.

Γαλακτοκομικά προϊόντα: Όσον αφορά τα προϊόντα όπως το γάλα, το γιαούρτι και το τυρί, αποτελούν πολύ καλές πηγές ασβεστίου και ταυτόχρονα βοηθούν στην καλή ανάπτυξη των κοκάλων του εμβρύου. Μια έγκυος που καταναλώνει γαλακτοκομικά προϊόντα σπάνια θα χρειαστεί να λάβει συμπληρώματα ασβεστίου. Οι καθημερινές ανάγκες μιας εγκύου για ασβέστιο, καλύπτονται πλήρως με ένα λίτρο γάλα (4 ποτήρια) ή 3 κεσεδάκια γιαούρτι ή 100 γραμμάρια τυρί ή συνδυασμό αυτών. Επιπλέον και άλλες τροφές είναι πλούσιες σε ασβέστιο - για παράδειγμα ένα φλιτζάνι μπρόκολο ή μισό φλυτζάνι αμύγδαλα, περιέχουν όσο ασβέστιο έχει μισό κεσεδάκι γιαούρτι.

Εντούτοις υπάρχουν συγκεκριμένες τροφές που χρειάζονται προσοχή στην εγκυμοσύνη όπως:

》Ωμά ή ελλιπώς ψημένα κρέατα και ψάρια (π.χ. ταρτάρ ή σούσι) καθώς και οστρακοειδή διότι μπορεί να φέρουν παθογόνους μικροοργανισμούς όπως η λιστέρια, που είναι βλαβεροί για το έμβρυο. Όλα τα ζωικής προέλευσης προϊόντα πρέπει να είναι πολύ καλά ψημένα πριν καταναλωθούν.

》Ωμά αυγά ή προϊόντα τους ( όπως η σπιτική μαγιονέζα) γιατί μπορεί να προκαλέσουν λοίμωξη από σαλμονέλα.

》Συκώτι, γιατί περιέχει μεγάλες ποσότητες βιταμίνης Α που είναι βλαβερή για το έμβρυο.

》Κρεμώδη τυριά (π.χ. καμαμπέρ) ή τυριά που δεν έχουν παραχθεί από παστεριωμένο γάλα (π.χ. κάποιοι τύποι φέτας) διότι μπορεί να είναι μολυσμένα από λιστέρια.

》Μεγάλα ψάρια (όπως ο τόνος και ο ξιφίας) και λιπαρά ψάρια (όπως ο σολομός) γιατί μπορεί περιέχουν υδράργυρο, ο οποίος φτάνει στο αναπτυσσόμενο έμβρυο μέσω του πλακούντα και λειτουργεί ως τοξίνη, επηρεάζοντας την ανάπτυξη του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος του. Τα μικρά ψάρια ανοιχτής θάλασσας, αντίθετα, είναι όχι μόνο ασφαλή αλλά και ωφέλιμα για την υγεία της εγκύου.

》Λαχανικά και φρούτα που δεν έχουν πλυθεί πολύ καλά, γιατί μπορεί να έχουν μολυνθεί με το παράσιτο τοξόπλασμα που προκαλεί βλάβες κατά την εγκυμοσύνη.

》Καφεΐνη, που δεν πρέπει να ξεπερνάει τα 200mg ή περίπου τα δύο φλυτζάνια καφέ ημερησίως.

》Αλκοόλ, γιατί δεν υπάρχει ασφαλές όριο για το έμβρυο και θα πρέπει να αποφεύγεται εντελώς.

Σε ότι αφορά την αύξηση βάρους κατά την εγκυμοσύνη, ένας μέσος όρος είναι τα 10-12 κιλά, όμως αυτό ποικίλει ανάλογα με το σωματότυπο της μητέρας. Μια έγκυος που τρέφεται σωστά, σπάνια θα πάρει περισσότερα κιλά από όσα χρειάζεται.

Το παραπάνω άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα. Δεν υπαγορεύει κάποιον αποκλειστικό τρόπο για την αντιμετώπιση ενός θέματος υγείας και δεν αποκλείει άλλους αποδεκτούς τρόπους θεραπείας.

Ο επιστήμονας υγείας που σας παρακολουθεί είναι η καλύτερη πηγή πληροφοριών για τις ερωτήσεις και τις ανησυχίες που σχετίζονται με το ιατρικό σας πρόβλημα.

---

Πηγές:

• NHS - Dairy and alternatives in your diet

• NHS - Foods to avoid in pregnancy

• ACOG - Nutrition During Pregnancy

• NCBI - Nutrition Recommendations in Pregnancy and Lactation

• Institute of Obstetricians and Gynaecologists, Royal College of Physicians of Ireland & Directorate of Clinical Strategy and Programmes, Health Service Executive - Nutrition During Pregnancy